May 14th: Crying by Hung Q

Một ngày hè nắng oi ả từ mấy năm trước, khi tôi đang tán gẫu với cô bạn thân từ thời học sinh của mình—Thanh Tuyền—chúng tôi đã có một cuộc trò chuyện sâu sắc và lắng đọng trong ký ức tôi cho đến ngày nay. Tất cả đều vô tình bắt đầu bằng một câu hỏi vu vơ tựa đùa bỡn của tôi: Việc khóc thành tiếng có quan trọng không?

Cá nhân Thanh Tuyền mà nói thì đó là việc vô cùng quan trọng. Không giống như những người khác mà cô từng thấy họ khóc, cô không thể tự do giống như họ được. Thanh Tuyền dẫu là một cô gái mà mọi người thường gọi là một “gã hề vui nhộn” và biết cách làm người khác cười, nhưng sâu bên trong linh hồn Thanh Tuyền vẫn tồn tại một đứa trẻ. Một đứa trẻ biết khóc và ao ước được khóc tự do theo cách mình muốn. Thanh Tuyền có một dáng người vô cùng cao lớn, cao hơn cả những anh chàng cao ráo hiếm thấy, và cô cũng tiếp xúc với thể thao và võ thuật từ lúc còn rất trẻ. Có lẽ chính vì điều đó mà mọi người xung quanh đã bắt đầu cho cô một cái tiêu chuẩn, mong đợi rằng cô khác biệt với họ. Chính vì cơ thể đấy mà mọi người cho rằng tâm lý cô rất mạnh mẽ, và cũng vì họ chưa từng thấy cô khóc một lần nào. Nhưng không phải cô không thể khóc, cũng không phải cô có năng lực giấu đi nước mắt. Chính vì sự kỳ vọng cao vời của mọi người đã khiến cô không thể khóc trước mặt họ, đã khiến cô theo thói quen nói dối để chạy thoát khỏi “hiện trường” và lẩn trốn ở đâu đó để “phi tang” những giọt nước mắt. Nhưng cô cũng chẳng có nơi nào để đi ngoài căn phòng ngủ với bức tường mỏng manh của mình.

Cô nào dám khóc thành tiếng? Chỉ biết ngậm ngùi ngồi dựa vào tường và nhìn lên trần nhà, đợi mắt hết nóng, mũi hết đỏ, và miệng hết nấc thì mới rón rén đi vào nhà vệ sinh và hỉ mũi một cách nhỏ tiếng nhất có thể. Hôm nào cô buồn khóc, cô đều thầm ao ước rằng mình sẽ có một căn nhà riêng để cô có thể khóc thét lên, lớn đến cỡ nào cũng không ai biết. Cô sẽ làm một căn phòng cách âm, mua một mẫu vườn rộng lớn và trồng thật nhiều cây cối để có thể ra ngoài hóng mát và bình tĩnh lại sau khi tự do khóc gào trong căn phòng đấy. Cô cũng muốn cắt đứt liên lạc với những người đã làm cho cô khóc, bao gồm cả cha mẹ, anh chị em, họ hàng, bạn bè. Không phải là cô yếu đuối hay thù dai, cô chỉ nghĩ rằng sẽ tốt cho cả hai bên nếu như họ không tiếp xúc trực tiếp với nhau, vì đó là yếu tố hàng đầu dẫn đến các cuộc cãi vã vô ích. Mỗi khi Thanh Tuyền nhìn bạn bè khóc, cô đều nghĩ mình càng phải cứng rắn hơn để trở thành người mà người khác có thể dựa dẫm vào. Vì nếu để người khác thấy cô khóc, cô sợ rằng họ sẽ vô cùng thất vọng vì hóa ra họ đã đặt niềm tin vào sai người, vào một con người yếu đuối phiền phức này. Họ sẽ cười vào mặt cô, xa lánh cô, thương hại cô, coi thường cô. Những điều đó khiến cô vô cùng xấu hổ và sợ hãi cực độ khi chỉ nghĩ đến việc mình sắp khóc trước mặt người khác.

Tôi nhìn người con gái mạnh mẽ trước mặt, cảm thấy thật hổ thẹn với chính bản thân mình. Những điều Thanh Tuyền kể đã khiến tôi nhận ra sự nhỏ nhen vô hình trong tôi. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng việc khóc có thể trở thành gánh nặng trong mắt người khác. Tôi không phải dám khóc trước mặt người chửi rủa mình, mà là tôi luôn tìm những người tôi tin tưởng để bày tỏ sự phẫn uất, sự oan ức, và sự phiền não trong tôi trong khi tôi chẳng hề quan tâm đến suy nghĩ của đối phương. Ấy vậy mà một điều tưởng chừng như khó khăn ấy lại trở nên đơn giản đến mức gây khổ tâm với Thanh Tuyền. Cô luôn để ý đến cảm xúc của người khác và không muốn làm phiền họ bằng việc bày tỏ quan ngại của mình.

Thanh Tuyền thú nhận với tôi rằng lần gần đây nhất mà cô khóc trước mặt người khác là những ngày đầu cô chập chững bước đi, kéo theo đó là những lời chửi mắng thậm tệ từ gia đình. Và vì sức ép từ câu nói “im mồm” cô nhận được khi đang nức nở, cô không bao giờ khóc trước mặt người khác nữa. Không rõ từ khi nào, sự sợ hãi đến từ những cái bạt tai của cha mẹ đã dần biến thành một nỗi ám ảnh và xấu hổ đối với cô. Thanh Tuyền nở một nụ cười tươi rói như một thói quen ăn sâu vào cơ miệng và nói, “tôi không dám nhắm mắt khi đang khóc, và bình thường ở ngoài căn phòng ngủ của mình cũng không thể nhắm mắt. Tôi không thể nhắm mắt khi đang đối diện với người khác.” Ngay cả với tôi và Diệp Chi, những người bạn thân thiết với cô nhất, cô cũng cảm thấy tội lỗi khi không thể làm hành động đó khi có sự hiện diện của chúng tôi. Không phải vì cô sợ người khác cướp giật hay nhạo báng gương mặt của cô. Mà là vì mỗi khi hai hàng mi Thanh Tuyền khép lại, một bàn tay phải to lớn xuất hiện trước mặt và lặp đi lặp lại hành động tát vào mặt, khiến cô giật mình mở mắt ngay lập tức. Khi nào vẫn còn sự hiện diện trong tầm mắt Thanh Tuyền, không cần biết họ là người lạ hay người thân yêu, cô vẫn không thể xóa bỏ được nỗi ám ảnh và cảm giác bị đánh chân thật nhất khi thế giới xung quanh cô tối mịt.

Tôi tròn xoe mắt, cố gắng không để một giọt lệ nào ứa ra từ hốc mắt đã đỏ dần của tôi. Có thể nói tôi đang kinh hãi tột độ khi biết được sự thật phũ phàng từ người bạn thân lâu năm của mình và không biết nên phản ứng thế nào giữa mớ cảm xúc hỗn độn của tôi. Tôi có nên vui mừng vì Thanh Tuyền đã dũng cảm chia sẻ điều bí mật sâu thẳm này với tôi và tự hào rằng tôi là một người bạn tuyệt vời vì cô đã đặt hết niềm tin vào tôi không? Hay tôi nên đau lòng và sốc trước những câu nói đang vùi dập trái tim tôi được thốt ra một cách thản nhiên đó? Hay nói đúng hơn, nó như đang được Thanh Tuyền truyền đạt đến và thuyết phục tâm hồn tôi rằng đây là một câu chuyện hài dí dỏm và đáng bị bỏ qua.

Thanh Tuyền nói rằng việc khóc trước mặt người khác không khác gì đang sỉ nhục cô, từ cơ thể bên ngoài cho đến tâm hồn bên trong. Nhưng sâu tận đáy lòng, cô vẫn nuôi nấng những giấc mơ mà nhiều người tưởng chừng như hoang đường và lố bịch, nhưng đối với cô là một điều vượt xa tầm với. Và như tôi đã nói, một trong số đó là ước muốn được thoát khỏi con mắt phán xét của người khác để bộc lộ cảm xúc một mình theo cách cô muốn mà không bị giới hạn bởi sự nhục nhã. Nhưng ước muốn này dường như vẫn chưa mãnh liệt bằng ước muốn được dỡ bỏ bức tường dày đặc vô hình giữa cô với cha mẹ. “Đó là ước muốn được khóc trước mặt họ mà không hề có rào cản, không hề có cuộc cãi vã và bạt tai nào mà chỉ có sự kiên nhẫn và sự thấu hiểu sâu sắc như Diệp Chi và cậu,” Thanh Tuyền vừa nói vừa lau đi những giọt nước âm ấm trên mặt tôi mà không biết đã rơi từ bao giờ.

“Tại sao người này lại có thể kể những chuyện buồn vui cho cha họ vậy?” “Tại sao người kia lại có thể khóc nức nở với nước mũi tè lè trước mặt mẹ họ thế?” “Họ không sợ bị la sao?” Đó là những suy nghĩ của Thanh Tuyền khi cô mới bước chân vào lớp một, trầm trồ và ngưỡng mộ những người bạn đồng trang lứa được cha mẹ người thân họ chuẩn bị cặp sách và dẫn từ nhà đến tận cửa lớp. Không lâu sau đó, Thanh Tuyền mau chóng phát hiện ra rằng, chẳng có ai trong lớp có bậc cha mẹ như cô cả. Và cũng không lâu sau đó, cô đã không còn nhìn họ với ánh mắt ngưỡng mộ nữa mà thay vào đó là sự ganh tị thầm lặng nhưng lại lớn đến mức nuốt trọn đi đứa trẻ thật thà chất phác ở tuổi lớp một thuở ấy như cô.

Những ngày sau đó đối với cô như là một vụ cá cược. Những ý nghĩ tiêu cực lẽ ra không nên có cuối cùng cũng hình thành: giống với mọi người—sống, khác biệt với mọi người—chết. Thanh Tuyền đến lớp mỗi ngày với tâm thế phải hòa đồng với mọi người như thể đó là điều quyết định sự sống còn của cô. Cô phải luôn ra vẻ một người có bậc cha mẹ như những bạn cùng lớp và giấu nhẹm đi sự thật mà cô cho rằng là đáng xấu hổ. Không biết từ khi nào, sự dối trá của Thanh Tuyền đã được mài dũa như một viên ngọc không tì vết. Nhưng cô chưa bao giờ dối lòng mình, chưa bao giờ chấp nhận những lời nói dối về sự tuyệt vời của cha mẹ cô. Vì cô vẫn không muốn xóa bỏ đi con người thật sự của cha mẹ trong tâm hồn cô. Thanh Tuyền có một mong ước khác nữa, đó chính là thấu hiểu và được thấu hiểu từ chính cha mẹ thật sự của mình. Dù cho cô vẫn ước có được một cặp cha mẹ khác dịu dàng hơn, nhưng cô vẫn ao ước rằng người lắng nghe những tâm tư này là cha mẹ thật sự. “Bởi vì suy cho cùng, họ vẫn là người đã che chở và dạy dỗ tôi nên người,” Thanh Tuyền nói.

Đáng buồn thay, tôi nghĩ rằng việc Thanh Tuyền bị ép phải nín khóc một cách đột ngột từ nhỏ là nguyên căn của sự ngăn cách liên kết về mặt cảm xúc của Thanh Tuyền đến với gia đình cô. Nếu muốn phá bỏ xiềng xích đã kéo cô khỏi việc tìm kiếm giải pháp cho việc phá tan tường thành đó, Thanh Tuyền phải tự mình thoát ra khỏi vòng luẩn quẩn bằng cách thành thật với cha mẹ mình. Tôi biết việc tâm sự với gia đình đối với Thanh Tuyền mà nói là một việc rất khó khăn, vô cùng gượng gạo và kỳ quái đến sởn gai ốc (như Thanh Tuyền đã thường hay kể trong khi cho tôi xem cánh tay nổi da gà của mình). Nhưng tôi tin chắc rằng một khi đã vượt qua ngọn núi đầy gai nhọn đó, mọi phiền não trong tâm cô sẽ tan biến đi. Hơn hết, sợi dây liên kết giữa cô với cha mẹ có thể bắt đầu lại bằng con số 0 thay vì những con số âm trải dài như vô hạn. Như đọc được ý định khuyên bảo của tôi, Thanh Tuyền mau chóng đưa cuộc trò chuyện đến hồi kết và cho tôi hay lý do cô hẹn gặp mặt tôi vào một ngày hè nắng nóng như lửa đốt. Đó là một tin buồn liên quan đến vụ va chạm xe trên đường cao tốc của cha mẹ Thanh Tuyền, nghĩa là những lời khuyên mà tôi toan đưa ra đã hoàn toàn không còn hữu dụng nữa.

Theo Ấn Độ Giáo—đạo mà gia đình Thanh Tuyền đã theo suốt nhiều thế hệ—nghi lễ tang kéo dài 12 ngày, và ngày mà Thanh Tuyền chia sẻ những bí mật với tôi là ngày thứ 13. Điều này theo như tôi biết về những gì người bạn thân đã chia sẻ cho tôi, thì đó là ngày mà linh hồn của cha mẹ cô đã rời khỏi thế gian. Đó cũng là lần đầu tiên Thanh Tuyền bật khóc thành tiếng trước mặt tôi—trước mặt một con người—sau nhiều năm kể từ lần cuối cùng cô đã làm điều đó với cha mẹ. Tiếng khóc của cô liên hồi, không cho lời nói nào từ phía cô lẫn tôi có quyền cắt ngang nó.

Có lẽ mỗi bậc phụ huynh đều có cách dạy con của riêng mình, vì đến ngày giỗ của cha mẹ cô, Thanh Tuyền vẫn không cất một tiếng khóc nào, một thanh âm cũng không. Như thể cô sợ rằng thần thức của đấng sinh thành vẫn đang dõi theo mình. Tại lễ tang, cô đã cho họ thấy rằng họ không cần phải lo lắng thêm vì cô đã trưởng thành và có thể tự lo cho bản thân mình. Nhưng khi tin rằng họ đã không còn trên dương gian này nữa, Thanh Tuyền mới mở cánh cửa sắt lạnh trong tâm hồn, thả đứa trẻ đã đè nén bao lâu nay và cho phép nó nức nở không ngừng, không còn cảm giác đề phòng hay lo sợ làm cha mẹ phiền lòng thêm lần nào nữa.

Lắng nghe những tiếng khóc và đôi mắt nhắm nghiền của Thanh Tuyền, tôi tự vấn không biết cô đang khóc vì điều gì. Là vì cuối cùng cô cũng đã có thể tháo mắt xích ra và đạt được nguyện vọng tự do giãi bày tâm sự của mình? Hay là vì trên thế gian này đã không còn người mà cô muốn bày tỏ cảm xúc chân thành của mình nữa? Có lẽ câu hỏi đó đã không còn quan trọng nữa. Sau hôm đó, tôi nghĩ rằng mọi vấn đề đều có hai cách để giải quyết. Một là bản thân chủ động tìm câu trả lời và thực hiện nó ngay lập tức, hai là để thời gian đưa ra đáp án. Nhưng chủ quan mà nói, có lẽ chẳng ai sẽ muốn có đáp số thứ hai đâu, vì có thể mọi thứ lúc đó đã quá muộn để thay đổi bất cứ thứ gì hoặc để hóa giải hiểu lầm. Dẫu sao thì, mọi giải pháp đều có cái giá tương đương phải đánh đổi của nó, và tôi tin chắc rằng Thanh Tuyền sẽ sớm có thể vượt qua cái giá cắt cổ này.

One scorching summer day years ago, while I was chatting with my longtime school friend—Thanh Tuyen—we had a deep and lingering conversation that has stayed with me ever since. It all started unintentionally with a casual, joking question from me: Is it important to cry out loud

For Thanh Tuyen personally, it was extremely important. Unlike other people she had seen crying, she could not cry freely like them. Although Thanh Tuyen was a girl that people often called a “class clown” and knew how to make others laugh, deep within her soul there still existed a child. A child who knew how to cry and longed to cry freely in the way she wished. Thanh Tuyen had a very tall figure, taller than even the rare tall guys, and she had been involved in sports and martial arts from a very young age. Perhaps because of that, people around her began to impose a standard, expecting her to be different from them. Because of her physique, people assumed her psychology was strong, and also because they had never seen her cry even once. But it was not that she couldn’t cry, nor that she had the ability to hide her tears. It was the high expectations of everyone around her that prevented her from crying in front of them, forcing her into the habit of lying to escape the “scene” and hide somewhere to wipe away her tears. But she had nowhere to go except her bedroom with its thin walls.

Who would dare cry out loud? She could only sit silently, leaning against the wall and staring at the ceiling, waiting for her eyes to stop burning, her nose to stop running, and her mouth to stop hiccupping before timidly going to the bathroom to blow her nose as quietly as possible. On days when she was sad and crying, she secretly wished she had her own house so she could scream and cry as loudly as she wanted without anyone knowing. She would build a soundproof room, buy a spacious garden, and plant lots of trees so she could go outside to cool down after freely crying in that room. She also wanted to cut ties with those who had made her cry, including her parents, siblings, relatives, and friends. It wasn’t that she was weak or held grudges; she just thought it would be better for both sides if they didn’t have direct contact, because that was the main cause of unnecessary arguments. Whenever Thanh Tuyen saw her friends cry, she felt she had to be tougher, to become someone others could rely on. Because if she let others see her cry, she feared they would be extremely disappointed, realizing they had put their trust in the wrong person—into this weak, troublesome human being. They would laugh at her, avoid her, pity her, despise her. Those thoughts filled her with extreme shame and fear just at the idea of crying in front of others.

I looked at the strong girl before me, feeling deeply ashamed of myself. What Thanh Tuyen shared made me realize the invisible pettiness within me. I had never thought that crying could become a burden in someone else’s eyes. I did not hesitate to cry in front of those who scolded me; I always sought people I trusted to express my outrage, my sense of injustice, and my vexation, without caring about their judgment. Yet, something that seemed simple to me became a source of torment for Thanh Tuyen. She always paid attention to other people’s feelings and did not want to trouble them by expressing her concerns.

Thanh Tuyen admitted to me that the last time she cried in front of anyone was during her early steps as a child, accompanied by severe scolding from her family. And because of the pressure from the words “shut up” she received while sobbing, she never cried in front of anyone again. It’s unclear when exactly, but the fear from her parents’ slaps gradually turned into an obsession and shame for her. Thanh Tuyen would flash a bright, habitual smile and say, “I don’t dare close my eyes when I’m crying, and normally I can’t close my eyes in my bedroom either. I can’t close my eyes when facing others.” Even with me and Diep Chi, her closest friends, she felt guilty for not being able to do this in our presence. It wasn’t that she feared someone would grab or mock her face. It was because whenever her large right hand appeared in front of her closed eyes and repeatedly slapped her, she would jolt awake and open her eyes immediately. As long as anyone remained in Thanh Tuyen’s sight, whether a stranger or a loved one, she could not erase the trauma and the most vivid feeling of being truly struck while the world around her plunged into darkness.

I widened my eyes, trying not to let a tear escape from my already red eyes. I was utterly horrified learning the harsh truth from my longtime friend and didn’t know how to react amid my overwhelming emotions. Should I be happy that Thanh Tuyen had bravely shared this deep secret with me and be proud that I was a wonderful friend she entrusted completely? Or should I feel heartbroken and shocked by the words she uttered so casually, words that crushed my heart? Or rather, it was as if Thanh Tuyen was transmitting and persuading my soul that this was a humorous, trivial story to be overlooked.

Thanh Tuyen said that crying in front of others felt no different than humiliating herself, from her outer body to her inner soul. Yet deep down, she still nurtured dreams that many would consider absurd or ridiculous, but for her were far out of reach. And as I said, one of those was the desire to escape the judgmental eyes of others and express her emotions alone in the way she wanted, without being constrained by shame. But this desire seemed not as strong as her wish to dismantle the thick, invisible wall between her and her parents. “It’s the desire to cry in front of them without barriers, without arguments or slaps, only with patience and deep understanding like Diep Chi and you,” Thanh Tuyen said while wiping the warm tears from my face, not realizing they had already fallen.

“Why can some people share their joys and sorrows with their parents?” “Why can others cry their eyes out with a runny nose in front of their mothers?” “Aren’t they afraid of being scolded?” These were Thanh Tuyen’s thoughts when she first entered first grade, marveling at and admiring classmates whose parents prepared their school bags and escorted them to class. Soon after, Thanh Tuyen realized that no one in her class had parents like hers. And not long after that, she no longer looked at them with admiration, but with quiet envy that swallowed the honest, simple child she had been in first grade.

The days that followed felt like a gamble. Negative thoughts that should not have existed began to form: live like everyone else—survive, be different—die. Thanh Tuyen went to school each day pretending to fit in as if it was a matter of life or death. She had to always appear to have parents like her classmates and hide the truth she considered shameful. Somewhere along the line, Thanh Tuyen’s lies were polished into a flawless gem. Yet she never lied to herself, never accepted the false words about her parents’ greatness. She still wished to understand and be understood by her real parents. Even though she longed for gentler parents, she still hoped the listeners of these thoughts would be her actual parents. “Because after all, they are still the ones who protected and raised me,” Thanh Tuyen said.

Sadly, I think being forced to stop crying abruptly from childhood was the root of Thanh Tuyen’s emotional disconnect from her family. If she wanted to break free from the cycle and dismantle that wall, she would have to be honest with her parents herself. I know that opening up to her family is extremely difficult, awkward, and chilling for Thanh Tuyen (as she often shared while showing me her goosebumps). But I am sure that once she climbs that thorny mountain, all her vexations will vanish. Moreover, the bond between her and her parents could start anew at zero, instead of negative numbers stretching infinitely. Reading my intention to advise her, Thanh Tuyen quickly brought the conversation to a close and told me the reason she had asked to meet me on a scorching summer day. It was sad news about her parents’ car accident on the highway, meaning the advice I was about to give was completely useless.

According to Hinduism—the religion her family had followed for generations—the funeral rites lasted twelve days, and the day Thanh Tuyen shared her secrets with me was the thirteenth day. From what I know, that was the day her parents’ souls departed this world. It was also the first time Thanh Tuyen cried out loud in front of me—before another human being—after many years since the last time she had done so with her parents. Her cries were continuous, allowing neither of us to speak.

Perhaps every parent has their own way of raising a child, for even on the anniversary of her parents’ death, Thanh Tuyen did not shed a single tear, not a single sound. As if she feared that their spirits were still watching. At the funeral, she showed them that they no longer needed to worry because she had grown and could take care of herself. Only when she believed they were no longer in this world did she open the iron door within her soul, letting the child that had been suppressed for so long sob endlessly, without caution or fear of troubling her parents again.

Listening to Thanh Tuyen’s cries and closed eyes, I questioned why she was crying. Was it because she could finally unchain herself and freely express her emotions? Or was it because there was no longer anyone in this world with whom she wanted to share her true feelings? Perhaps the question no longer mattered. After that day, I thought all problems have two solutions. One is for oneself to proactively seek answers and act immediately; the other is to let time provide the answer. Subjectively, I think no one would want the second option, because everything might already be too late to change or resolve misunderstandings. In any case, every solution comes with a price to pay, and I am certain Thanh Tuyen will soon overcome this steep cost.